Document

Terugkeer uit het dodenrijk : Aspecten van de geschiedenis van de reanimatie. Artikel in Vakblad VENVN Ambulancezorg

PDF laden…

Type

schema:MediaObject

Naam

text

Terugkeer uit het dodenrijk Aspecten van de geschiedenis van de reanimatie Door: Hans Waldeck en Thijs Gras Veel vroege volken zoals Egyptenaren maar ook de Grieken en Romeinen, zagen de dood als een enkele reis van de huidige wereld naar het hiernamaals. Wie eenmaal op weg is, keert niet meer terug. Inmiddels weten we dat sterven inderdaad is op te vatten als een reis van het leven via een fase van reversibele dood naar irreversibele dood. Wij proberen, geholpen door een hoge stand van de medische en paramedische kennis, een hoog niveau van gezond heidszorg en een brede betrokkenheid van de maatschappij, om het begin van de reis zoveel mogelijk uit te stellen. Dat lukt de laatste tijd steeds beter en we halen ook steeds meer mensen die al vertrokken zijn, weer terug naar de wereld van de levenden. Dit artikel is een reis door de tijd met als thema 'reanimatie'. We zullen daarbij niet alleen aandacht beste den aan technieken en materialen, maar ook aan culturele en maatschappelijke aspecten. Het tot leven wekken Het motief van het tot leven wekken komt al vroeg voor in mythen, sagen, sprookjes. heiligenlevens en andere verhalen. Vaak was het een test voor de held of een beloning voor goed gedrag waartoe men de lezer of toehoorder wilde opwekken. De held toonde hiermee hoe bijzonder hij was, want iemand die macht had over leven en dood moest wel heel belangrijk zijn. ln deze verhalen ledereen weet dat je een keer dood gaat. Aanvankelijk accep· teerde men deze overgang nogal lijdzaam. Het werd geweten aan de Hogere Machten: goden of - in monotheistische culturen - die ene God. Zij wisten alles beter dan de gewone sterve lingen en gebruikten de overgang van leven naar dood in Hun groter plan. De dood zelf en het moment van overlijden hadden een functie. Het kon zijn dat het was om een persoon of diens omgeving te straffen, maar iemand kon ook uit zijn lijden verlost worden of overgaan naar een betere wereld. Net zoals de goddelijke macht het recht had iemand te laten sterven, kou ze dat natuurlijk ook omgekeerd gebruiken. Zo kon iemand tot leven gewekt worden, uit de dood herrijzen of weder opstaan. Soms konden mensen proberen de Hogere Macht daartoe te bewegen met offers of gebeden, een vorm van 'indirecte reanimatie', misschien nu te vergelijken met melders die 1-1-2 bellen en dan instructies krijgen die ze aan anderen geven. zien we vooral dranken, kruiden of zalven gebruikt worden waarmee mensen weer kunnen worden terug gehaald. Nog steeds is dit in computerspelletjes een veel gebruikt middel. Tot mootjes gehakte helden kunnen weer als een legofiguurtje in elkaar gezet worden en leven dan voort. Zo heeft Sint-Nicolaas - de alom bekende goedheiligman - drie jongemannen. die in stukken gehakt in een pekelvat waren gestopt, weer tot leven gewekt. Jezus heeft drie mensen uit de dood doen ontwaken en ook diverse christelijke heiligen kregen dit voor elkaar: de Maastrichtse bisschop Designatus (*3?? - ca 437) reanimeerde drie verdronken ridders, Sint Benedictus (*480 - 547) wist een van een steiger gestorte monnik weer tot leven te wekken en Franciscus van Assisi (*1182 - 226} blies met een kus leven in een bij een aardbeving gestorven jongen. En wat te denken van de prins die Doornroosje met een kus uit haar eeuwige slaap wekt? Ook dat was reanimeren! Soms ging het toevallig, zoals met Sneeuwwitje, die door het struikelen van een van de dragers van de lijkbaar, de giftige appel uit haar keel verloor en prompt weer bijkwam: voorbeeld van een toevallige Heimlich-manoeuvre? Een vorm van reanimatie wordt ook herkend in de verhalen van mensen die uit het rijk der doden worden ternggehaald. Het begon al in de Griekse oudheid met Orphcus die zijn geliefde Euridice bijna uit de onderwereld wist terug te halen. Hans Christian Andersen (*1805 - t1875) schreef een aangrijpend sprookje waarin een moeder haar gestorven dochter achterna reisde tot in het dodenrijk. Wanneer ben je dood? Over de overgang van leven naar dood valt veel te vertellen, maar eigenlijk gaat het in dit artikel over de overgang van dood naar leven. Hoe haal je iemand terug, die reeds naar het rijk der doden is overgegaan? Tegenwoordig noemen we dit reanime ren. Dat doe je als iemand geen levenstekenen meer vertoont. De drie zogenoemde vitale functies, bewustzijn. ademhaling en bloedsomloop, zijn dan uitgevallen. Maar hoe weetje dit zeker en wat doe je dan?Tegenwoordig hebben we hiervoor enkele technische hulpmiddelen zoals bewakingsapparatuur (voor het meten van de ademhaling, het zuurstofgehalte in het bloed en de elektrische activiteit van het hart), echoapparatuur (om te zien of het hart en de hartkleppen nog bewegen) en een EEG (Elektro Encephalogram dat de elektrische activiteit van de hersenen meet). Vroeger ging dat heel anders! Het bewustzijn Een van de eerste dingen die mensen associëren met de dood is dat je niet meer reageert. Het is ook een van de eerste vragen die de meldkamer van de ambulancedienst tegenwoordig stelt: 'reageert de persoon' Kun je nog met hem praten?' Nu is dat lastig te onderscheiden met 'je dood houden', slapen of bewusteloos zijn. Vroeger hanteerde men nog wel de term 'schijndood'. Veel begrafenisgebruiken kennen een bepaalde tijd dat het stoffelijk overschot bovengronds moet blijven. Dat was mede om een onterechte begrafenis te voorkomen. Ook de dodenwake kan gezien worden als observatie om zeker te zijn dat iemand geen levenstekenen meer vertoont. Soms werd wel gewacht op tekenen van ontbinding die moesten worden gezien of geroken! De eerst gebruikte handelingen om te beoordelen of iemand dood was, waren dezelfde d.ie men gebruikte om iemand wak· ker te maken: aanroepen, schudden, pijn doen, prikkelen van de neusgaten, water of andere substanties over het gezicht of in de mond gieten. Hiervoor werden zaken gebruikt als een vogelveer voor prikkeling in de neus, vlugzout voor prikkeling van het reukorgaan, of een staalborstel of een lijkenprikker voor het toedienen van een pijnprikkel. Vooral het 'pijn-doen' kon ver gaan. Er zijn voorbeelden van mensen die pas wakker werden nadat er driemaal een hete stang in de hoofdhuid gedrukt werd die men tot op het schedel bot liet komen. Ook in ledematen konden soms flinke wonden worden gemaakt met een mes of een heet voorwerp om te zien of iemand reageerde. Er zijn ook verhalen van het leggen van gloeiende kolen op de buik. Soms reageerde iemand op deze prikkels zodat men wel dacht dat hij of zij daardoor gereanimeerd was. Naast prikkelen, had men al snel door dat het bestrijden van kou effectief kon zijn: voor een knapperend haardvuur of gevleid langs een warm lichaam onder koesterende dekens, kwamen verschil lende mensen weer bij hun positieven. Nu kun je aan iemands bewustzijn wel veel aflezen, maar deze functie is niet over te nemen. Vanaf de 17e eeuw werd meer en meer onderzoek gedaan naar de toestand van de dood. Men keek daarbij zowel naar mensen als naar dieren. Veel experi menten werden op dieren gedaan. Er werden ook theorieën ontwikkeld die de voorgestelde handelingen moesten onder· bouwen. Die handelingen spitsten zich toe op het overnemen van beide andere vitale functies: de bloedsomloop en de ademhaling. Vooral deze laatste functie achtte men essentieel en we weten nu dat enkele technieken die werden aanbevolen voor de ademhaling. ook of misschien wel meer van invloed waren op de bloedsomloop. Overnemen van de ademhaling In de 18e eeuw werd in medische kringen een belangrijk fundament gelegd voor reanimatie. Nederland speelde bij de verspreiding van deze denkbeelden in zowel de medische als de lekenwereld een zeer prominente rol dankzij de in 1767 te Amsterdam opgerichte Maatschappij tot Redding van Drenkelingen. Juist bij de groep drenkelingen viel door reanimatie veel winst te boeken. De Maatschappij maakte duidelijk wat mensen moesten doen, stelde hiervoor de middelen ter beschikking en zorgde voor een beloning. Haar aanpak was een voorbeeld voor vele mensen en overheden in vele steden en dorpen, zowel in binnen· als buitenland. Men zocht het in de openingen van het lichaam: in mond, neus en zelfs anus werd rook oflucht geblazen al dan niet met hulp van een blaasbalg. In de 19e eeuw is het reanimatiegedachtcgoed verder uitgebouwd en voorzagen geleerde artsen de technieken van wetenschappelijke onderbouwing. Nu ging men de ademhaling nabootsen door met armen of directe druk de borstholte te laten uitzetten en indrukken. In Nederland is Van Hasselt een bekende naam op dit gebied, maar meer internationale faam kregen de methoden van Marshall Hall (1855). Silvester (1858 ) en Howard (1869). Deze stonden in veel leerboekjes vermeld en zijn vaak toegepast. In de 20e eeuw 1.ijn zo enkele internationaal erkende technieken van kunstmatige ademhaling uitgekristalliseerd, die een redder met zijn handen kon toepassen (vandaar dat dit manuele beademing werd genoemd) . Na de ontdekking van het belang van zuurstof en de uitvinding van een apparaat dat draagbaar was, raakte ook tegen het einde van de 19e eeuw het toedienen van dit gas in zwang. Intubatie en tracheotomie waren voorbehouden aan artsen en werden vooral binnen de muren van het ziekenhuis toegepast. Verdere perfectionering bereikten de manuele beademingsmethoden van Schäfer (1904) en Holger Nielsen ( 1932). ln het Nederlandse kwam dokter Beland met een aanpassing (1910). Ook kwamen er reanimatieapparaten die beschouwd kunnen worden als voorlopers van de huidige hartmassagt:·apparaten. Pas in de jaren zestig van de vorige eeuw kwam de mond-op•mond beademing weer in zwang. Overnemen van de circulatie Sinds de uitvinding van de bloedsomloop duurde het nog wel even eer men inzag hoe essentieel die is voor het leven. Voorts ontdekte men dat elektriciteit hierop van invloed was. Al aan het eind van de 18e eeuw werden schokken toegepast op drenkelingen. De Maatschappij tot Redding van Drenkelingen liet zelfs op diverse plaatsen v.-aar veel mensen te water raakten kastjes plaatsen, die dan wel alleen door een arts gebruikt mochten worden. Dat zijn dus de voorlopers van de Automati sche Externe Defibrillatoren, de AED's! Zoals gezegd zijn er methoden van kunstmatige ademhaling waar ook de borstkas in betrokken wordt zodat deze technie ken beschouwd kunnen worden als overnemen van de circula tie. Voorbeeld was de methode om met een soort sling om de borstkas dan weer aan te trekken (uitademingen} en dan weer te ontspannen (uitademing). In de jaren dertig van de vorige eeuw stelde de Oostenrijkse arts Hans een techniek voor met rubberen zuigers op de borst. Inzicht in het belang van de samenhang tussen beademing en hartmassage is pas relaticflaat doorgedrongen en nog steeds worden nieuwe zaken op dit gebied ontdekt. Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn mond-op-mond beademing en hartmassage (ook wel thoraxcompressie genoemd} innig mee elkaar verbonden. Net als bij veel medische technieken was er aanvankelijke huiver bij medici om deze uit handen te geven, net zo goed als er huiver was bij EHBO-ers en anderen om ze te gebruiken. Vaak 'daalden' technieken af: eerst werden ze exclu sief toegepast door medici, dan volgden paramedici (zoals ver pleegkundigen of anesthesieassistenten), vervolgens opgeleide leken zoals EHBO-ers en dan volledige leken. Bij veel reanima tietechnieken is dit ook zo gegaan en het succes komt pas als de techniek zo breed mogelijk kan worden toegepast. Dat had de Maatschappij toe Redding van Drenkelingen al aangetoond in de 18e eeuw en dat toont nu de ontwikkeling van de AED.  Reanimatietechnieken in de ambulancezorg Inmiddels stonden de ontwikkelingen op ambulancegebied niet stil en wilde men de reanimatietechnieken die zich in het ziekenhuis bewezen hadden ook op straat toepassen. Jn 1965 had Ierland de primeur: daar reed een ambulance met een defibrillator rond. In Nederland kwam hiermee in 1970 een experiment: de e.trdulance. Door zijn mislukking was het een groot succes. want na dit experiment werd langzamerhand iedere ambulance met een defibrillator uitgemst. In de jaren zeventig gingen steeds meer diensten over op het aanschaf fen of ten geschenke krijgen van een monitor-defibrillator. De eerste auto's die dit hadden werden 'hartrenwagens' genoemd. Vervolgens kv.-amcn door het aannemen van gespecialiseerde verpleegkundigen op de Nederlandse ambulances mensen ti: werken die ook konden intuberen en gewend v.-aren infusen in te brengen en medicijnen toe ce dienen. Beademingsappara tuur en intubaticbestek zijn nu standaard onderdeel van de uitrusting van Nederlandse ambulances. Gecombineerd met een vrij grote verspreiding van mensen die een reanimatie opleiding van bijvoorbeeld de Nederlandse Hartstichting hebben gevolgd, maakt dit dat in Nederland je kansen bij een hartstilstand naar verhouding redelijk goed zijn. De reanimatie werd een belangrijk onderwerp omdat medisch veel winst te behalen was. Er waren twee belangrijke ontdek kingen: vroeg beginnen en goed doorgaan met hartmassage is cruciaal en hoe eerder je een stroomstoot toedient, hoe beter de kansen op herstel van het hartritme. Met die uitgangspun ten kwam aandacht voor de instructie van melders door de meldkamer. Vanaf de jaren negentig werden AED's verspreid op allerlei plaatsen waar vee.l mensen zijn of waar de kans bestond dat iemand getroffen wordt door een stilstand van de bloedsomloop (in de volksmond 'hartaanval' genoemd), zoals banken, winkelcentra, sportaccommodaties, overheidsinstel lingen, bedrijven. Groepen vrijwilligers werden getraind om als 'first responder' zo snel mogelijk bij iemand te zijn om te kunnen masseren en 'klappen' (het toepassen van de AED). Brandweer en politie werde.n met een AED uitgerust. In de ambulancezorg kwamen apparaten die de hartmassage konden uitvoeren zonder dat hulpverleners er ha.oden aa.n kwijt waren. In Nederland worden op dit moment vooral de LUCAS en de Autopulse gebruikt. Voorts kwamen meer alternatieven voor intubatie om makkelijker en zekerder de ademweg vrij te krijgen en te houden en iemand goed te kunnen beademen. Wetenschap pelijk onderzoek had verder invloed op het gebruik van genees middelen: soorten geneesmiddcle.n kwamen, maar verdwenen soms ook weer (bijvoorbeeld Natriumbicarbonaat) en hoeveelhe den veranderden (bijvoorbeeld van adrenaline). De beste aanpak is verwerkt in de landelijke protocollen ambulancezorg die iedere ambulancezorgverlener tot i.n de puntjes moet beheersen. Nieuw is de agressieve aanpak van traumatische rea.nimaties en de intro ductie van ECMO, zelfs in de preklinische setti.ng. Maatschappelijke, culturele en godsdienstige aspecten van reanimatie Het geloof speelt een bela.ngrijke rol bij het beschouwen van reanimatie. Veel mensen beschouwen de dood als de wens van God en rcspectere.n en accepteren dit. Zo is het in ieder geval vanuit het Christendom het meeste beleefd. Men heeft reanimatie over het algemeen weten in te passen in de eigen geloofsbeleving, waardoor reanimatie - enkele uitzonderingen daargelaten -door velen geaccepteerd is. Het is ook goed te wijzen op nog andere aspecten van reani matie. Tegenwoordig hebben veel mensen een non-reanimatie verklaring: zij willen niet gereanimeerd worden en hebben deze beslissing nu en bij volle verstand genomen. Voor hun belangen is in 1973 een vereniging opgericht; de Nederlandsr Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Deze geeft een penning uit waarop de wens om niet te worden gereani meerd is vastgelegd. Hulpverleners dienen deze in principe te respecteren, maar hierover is veel discussie geweest want het definitief stoppen van een reanimatie is geen lichtvaardige beslissing. Op een of andere manier voelt de macht over leven en dood voor hulpverleners ongemakkelijk. Anderzijds is iedereen het er ook wel over eens dat het leven eindig is en dat een waardig einde voor zowel de persoon zelf als zijn omge ving, de mooiste wijze van overlijden is. Binnen het Jodendom hanteert men de Halacha - te zien als praktische Joodse leefregels - gebaseerd op de Thora. Er zijn twee regels met betrekking tot reanimatie: men moet alles doen om iemands leven te behouden, maar het is ook belangrijk iemand bij sterven goed te begeleiden en lijden te verzachten. Binnen de Moslimcultuur is het leven een geschenk van Allah waar men zelf en de omgeving zorgvuldig mee om moet gaan. Allah bepaalt wanneer iemands leven op aarde ten einde is en kan mensen laten overlijden of weer terughalen {Koran soera 2. Al-Baqarah (de koe) vers 259, 260 en soera 39. Zomar (de groepen) vers ,µ). Als onderdeel van het goed zorgen voor iemands leven, kan men advies inwinnen van bijvoorbeeld artsen. Indien die reanimatie toepassen, is dit vanuit het geloof toegestaan. Ook binnen het moslimgeloof accepteert men dat het leven niet gerekt moet worden als geen kans op genezing is. Voor andere grote godsdiensten als het Boeddhisme en Hindoe isme is reanimatie niet echt een thema omdat die geloven in reïn carnatie en meer verantwoordelijkheid leggen bij het individu.  Reis ten einde En zo eindigl onze reis door de geschiedenis van de reanimatie. Lang niet alle technieken konden de revue passeren, maar het is wel duidelijk dat al vroeg interessante gedachten leefden over hoe je iemand weer tot leven kon wekken. Laat die ervaringen dienen tot inspiratie om steeds te blijven streven naar verbetering.

text

Gerelateerde objecten

Is onderwerp van gebeurtenis

Naam

Reanimatie, borstcompressie en beademing

Type

schema:Event

Suggesties

Vergelijkbare afbeelding

Artikel BB 13 mei 2014 Oud Rotterdammer.JPG

Vergelijkbare afbeelding

Politienieuws

Vergelijkbare afbeelding

Tekstpagina waarvan de inhoud spreekt over de Graanelevatorstaking van 1907

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende "het gebruik van de weg in het heden en in de toekomst"

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Het Amsterdamse 'Koggeschip'

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikelen over: Een speeltuin is veel meer dan schommelen en wippen, Ten Katestraat wordt afgesloten, Amsterdam houdt altijd schoonmaak, SR zorgde voor verrassing en Feest Kalverstraat uitgesteld

Vergelijkbare afbeelding

info ncbb (2).jpg

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over gebrek aan wegfatsoen veroorzaakt meeste ongelukken bij verkeer

Vergelijkbare afbeelding

13957_045.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Bescherming BB.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Wijkcentra

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende de eerste motoragent van Amsterdam, adjudant Van Hal gaat met pensioen

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel met foto over het zilveren tuindorp en de toekomstige Meer

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over veilig-verkeerschooldag

Vergelijkbare afbeelding

Document betreft bladzijde uit de politiegids

Vergelijkbare afbeelding

Groot Rijswijk artikle 27-04-2017.jpg

Vergelijkbare afbeelding

13957_061.jpg

Vergelijkbare afbeelding

k12405_006.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een tekening van een schilderij van Karel Appel en krantenartikelen

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende de kroning van koningin Juliana in 1948

Vergelijkbare afbeelding

Distributie: eerste phase

Vergelijkbare afbeelding

ke002324.jpg

Vergelijkbare afbeelding

18097_232.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Het document betreffende een ruzie met de regering over de bevelvoering van de politie

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Jan Swammerdam

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende gebrekkige ontwikkeling bij college voor politie

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over vluchtende jeugd deel 1

Vergelijkbare afbeelding

Gemaskerde rovers overvallen speelclub

Vergelijkbare afbeelding

16508_002.jpg

Vergelijkbare afbeelding

blz21 Legionella 001.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Foto van een bladzijde uit album Nr 14 van de Opleidingsschool van het Korps Rijkspolitie te Harlingen met daarop afgebeeld een kranten artikel in de Leeuwarder courant van 26 November 1983, handelend over het op nieuwe leest geschoeide opleidings programma op de school.

Vergelijkbare afbeelding

ke001266.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over "Wat wordt er gedaan aan de verkeersopvoeding?"

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Wijkcentra

Vergelijkbare afbeelding

13957_051.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel over Nederlands Geleidehondenfonds

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een eeuw openbaar stadsverkeer, De veiligheid op onze wegen

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel over ontstaan en ontwikkeling van de gemeente

Vergelijkbare afbeelding

ke001064.jpg

Vergelijkbare afbeelding

ke001065.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Document betreft artikel uit het Algemeen Politieblad

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Dienstijver

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende sanering van de geldcirculatie

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over vluchtende jeugd deel 2

Vergelijkbare afbeelding

Document betreft krantenartikel over de vondst van een dode man

Vergelijkbare afbeelding

Mededeling, uitgegeven door de korpschef van de Gemeentepolitie Amsterdam aangaande plichtsbetrachting, naar aanleiding van integriteitsschendingen in het politiekorps

Vergelijkbare afbeelding

Document betreft pagina uit de politiegids

Vergelijkbare afbeelding

Foto uit het album nr 2 van de Opleidingsschool van het Korps Rijkspolitie te Harlingen waarop afgebeeld vier krantenartikelen en foto,s over een overlijden, beëdiging van 59 adspiranten en het verslag van brood te kort op de school nadat deze na een hevige sneeuwbui van de buitenwereld was afgesloten.

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftfoto over gevangeniswezen in nieuwe banen

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Wijkcentra

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over Wat de Amsterdammers kwijt willen, krantenartikel over Een koninkrijk voor een huis ..., krantenartikel over Lijn 10 krijgt oude route terug, krantenartikel over Lijn 10 neemt weer zijn normale route, krantenartikel over hevige wind oorzaak van zware tak op melkwagen, krantenartikel over Vreemde gewoonte, krantenartikel over Grote zonden en krantenartikel over Storm ontwricht het tramverkeer

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een boekje Cave Canem

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel over de eerste contactavond van de Amsterdamse wandelaars

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende bouwconflict duurt voort

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over 'wees een heer in het verkeer'

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel over Opstellen uit Het Burgerlijk Recht. Vervolg van 18080.062, 18080.63, 18080.65, 18080.66 en 18080.67

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een radioprogramma van de Nederlandse Strijdkrachten, in contact met Nederlands-Indië

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over verkeersongevallen weer toegenomen

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende de identificatieplicht voor vreemdelingen

Vergelijkbare afbeelding

BRNB422008DC54C_008201.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende de Amsterdamse Politie en de Jodenvervolgingen

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Wedergeboorte van een drieling aan de Bloemgracht

Vergelijkbare afbeelding

ke002310.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikelen over: Vuilnisemmer vangt schoonmaak op, Rijksbelastinggebouwen, Dommonument, Niet 54321 maar 62211 en 54321 wordt 62211

Vergelijkbare afbeelding

Guillotine en de doodstraf

Vergelijkbare afbeelding

DSC_8607.JPG

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een artikel over het bezoek van militairen aan het Politiemuseum

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschrift over een statistiek

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel over voorlopige hechtenis

Vergelijkbare afbeelding

13957_027.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel betreffende politierechter dr. N. Muller over zijn werk

Vergelijkbare afbeelding

Foto van een bladzijde uit album 18 van de Opleidingsschool van het Korps Rijkspolitie te Harlingen met daarop afgebeeld een Dienstmededeling van 24 September 1985 met de mededeling dat op 1 Oktober 1985 ook de leerlingen van de gemeentepolitie op de school worden opgeleid.

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een stijgerend politiepaard dat voor paniek zorgt. De onderwereld ontwaakt. Hooglopende ruzie in een vishal

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over veilig-verkeersexamen werd een succes

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel met foto over het vliegtuig ingeschakeld bij de regeling van massaverkeer

Vergelijkbare afbeelding

Proza

Vergelijkbare afbeelding

Artikel over Wedergeboorte van een drieling aan de Bloemgracht

Vergelijkbare afbeelding

18012_018.jpg

Vergelijkbare afbeelding

ke001063.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een jaar vrijwillige politie

Vergelijkbare afbeelding

De geest van ons Nederlands staatsrecht

Vergelijkbare afbeelding

Drie krantenartikelen over onder andere de A.G.O. en de te waterlating van ijsbreker de Walvis

Vergelijkbare afbeelding

00043935.jpg

Vergelijkbare afbeelding

"Ik ben maar een eenvoudig Amsterdammer"

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftfoto van het korps onderinspecteurs van politie te Rotterdam

Vergelijkbare afbeelding

ke001048.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Tijdschriftartikel over het rijkstucht- en opvoedingswezen meer in het bijzonder de plaats van de rijksgestichten

Vergelijkbare afbeelding

Foto van een bladzijde uit het album nummer 4 van de Opleidingsschool van het Korps Rijkspolitie te Harlingen waarop afgebeeld een foto van het sportterrein met een krantentekst over voetbalwedstrijden en een verslag van de opendag op woensdag 30 Maart 1979 in het kader van de officiële opening van de Opleidingsschool

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende een overzicht van een bezoek aan het Amsterdams kindersanatorium "Hoog Blaricum" te Laren

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende artikel twee van de ventverordening

Vergelijkbare afbeelding

Opsporingsaffiche uit 1929 met foto's van de gezichtsreconstructie van een kinderlijkje, later geïdentificeerd als Sigmund Mathias.

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over Een praatje over Amsterdam

Vergelijkbare afbeelding

ke002201.jpg

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over de ontdekking van twee clandestiene distilleerderijen

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende verkeersbrigadiers

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over Knooppunt der Wereld en krantenartikel over Een pedel gaat jubileren

Vergelijkbare afbeelding

Strafblad

Vergelijkbare afbeelding

Krantenartikel over vluchtende jeugd (slot)

Vergelijkbare afbeelding

Document betreffende gebrekkige ontwikkeling bij college voor politie

Vergelijkbare afbeelding

Foto van een bladzijde uit album Nr 25 van de Opleidingsschool van het Korps Rijkspolitie te Harlingen met daarop afgebeeld een krantenbericht van 24 augustus 1989 met betrekking tot de op 26 augustus 1989 te houden beddenrace waaraan twee cursisten van de opleidingsschool zullen deelnemen.